13-18 Yaş Çocuklarda Boşanmanın Etkileri

•    İyiden kötüye tüm duygular değişebilir.

•   Aileden ayrılma tek başına kalma sürecini engeller ve gelecekleri hakkında endişe yaratır. ‘İlişkilerde ben de başarısız mı olacağım endişesine kapılırlar.

•   Endişenin yanı sıra ilişkilerden kaçınma veya samimi/dost olmada acelecilik gibi davranışlar ortaya çıkabilir.

•   Bir ebeveynin duygusal desteğini alma hassasiyeti, aileden normal olarak ayrılmalarım geciktirir.

•   Boşanma, ebeveyni ve çocuğu şaşırtıcı sınırlarda aynı seviyeye koyar. (Her ikisiyle flört/görüşme vs.)

•   Bu çağa has idealizmle, gençler ebeveynlerin davranışlarını eleştirebilir.

•   Gencin içinde bulunduğu akran grubu çok önemlidir. Ziyaretleri de hesaba katmak gerekir.

•   Gençlerin ziyaret planına olan ilgileri kontrol duygusunu anlamalarına yardım eder.

•   Genç, ebeveynini görme isteğini ve onlarla kontak kurma girişimini ifade edebilecek kadar büyümüştür. Bu yüzden ebeveyne ulaşması için zorlanmamalıdır.

Boşanmanın Genel Etkileri (Her Yaş ve, Her Dönemde)

•   Çocuklar hayatlarında istikrar ve sürekliliğe ihtiyaç duyarlar. Oysa boşanmayla birlikte bir kaos yaşarlar.

•   Çocuklar, yeni bir okul, yeni arkadaşlar, ebeveyn ile olan ilişkiler, azalan yaşam standardı gibi pek çok yeni düzenlemelerle karşılaşırlar.

•   Velayeti almayan ebeveynle olan iletişimin kalitesine ve istikrarına ilişkin sorunlar yaşanabilir.

•   Aile fertleri, destekleyici insan iletişim ağının mevcudiyetine ilişkin sıkıntılar yaşayabilirler.

•   Çocukların uyumu kişiliklerine göre değişir. (Örneğin; bağımsızlığın derecesi, duygusal güvenlik vs.)

•   Farklı aile bireyleri farklı uyum sağlarlar. Fakat her birinin tepkisi birbirini etkiler.

9-12 Yaş Çocuklarda Boşanmanın Etkileri

•   Ahlakçılık bu dönemde ön plana çıkar. Bu yaşlardaki çocuklar, dünyayı beyaz ya da siyah, yanlış ya da doğru, iyi ya da kötü olarak görürler.

•   Ebeveynin ‘çözme/halletme’ yeteneksizliğine öfkelenirler. Onları kızdıran şey, ebeveynlerinin onlar için en zor olanı denememiş olmasıdır.

•   Diğer bir ebeveyne taraf olmada zayıftırlar, özellikle de boşanmayı seçene.

•   Ebeveynin yaşamındaki boşluğu doldurmak için dostluk ederler.

•   Öfkelerini ifade etmeleri için uygun çıkışlar bulmaları konusunda yardıma ihtiyaç duyarlar.

•   Her iki ebeveyni sevmeye devam etmeleri için izin gerekir.

•   Uzatılmış ziyaretler (bütün bir yaz gibi) onaylanır kabul edilir. Bu ziyaretler esnasında koruyucu ebeveynle (velayeti alan taraf) telefon iletişimi kurmaları gerekebilir.

5-8 Yaş Çocuklarda Boşanmanın Etkileri

•    Küçük bir çocuğa nazaran üzüntünün ve kaybın zararın büyüklüğünün farkındadırlar.

•   Koruyucu çevrenin çöktüğüne tanık olurlar.

•   Bir araya gelme fantezileri yaygındır. Hala ‘sihirli düşünce’ye sahiptirler.

•   Boşanmayı bireysel eleştirirler. ‘Onlar boşanıyor’ sanırlar.

•   Terk edilme korkuları vardır. Ebeveynden birinin gitmesi onlara diğerinin de gidebileceğini düşündürür. Bu da korkuya, endişeye ve kalan ebeveyne sımsıkı bağlanmaya sebep olur.

•    Kendilerine olan öz saygıları zedelenir ve kötü olduklarına inanırlar. Aksı takdirde anne-babalarımız bizi terk etmezdi, diye düşünürler. Ebeveynin yaşamında başka bir çocuğun onların yerini almasından korkarlar.

•   Ziyaretler kişisel isteklerine bağlı olarak bir kerede 1-2 haftadan daha fazla uzatılabilirler

2-4 Yaş Çocuklarda Boşanmanın Etkileri

•   Tamamen anlayamasa da her yaştaki çocuk endişeyi, korkuyu, üzüntüyü, öfkeyi yaşayabilir.

•   Korkaklık artar, çünkü çocuğun davranışıyla ilgisi olmayan boşanmanın bir yetişkin kararı olduğunu bu yaştaki bir çocuk anlayamaz.

•    Okul öncesi dönemde çocuklar, bütün olup bitenleri kontrol ettiklerini zannederler. Bu sebeple, boşanmaya sebep olacak ne yaptıklarını sorarlar.

I

•    Korkunç bir şey yaptıklarını düşündüklerinden, fenalık duygularını doğrulamak için agresif davranmaya başlayabilirler.

•    Gelişmenin ilk aşamasındaki gerileme olağandır. (Örneğin, iki yaşında biberon isteme ya da bebekleşme vs.)

•   Terk edilme korkusu, çocuğun genellikle uykusuz kalmasına ve çocukta uyku bozukluklarına sebep olabilir.

•    Çocukta öyle derin bir korku vardır ki, her iki ebeveynini kendisini terk etmiş bulma endişesiyle uyuyamazlar.

•    Velayeti almayan ebeveynin ziyaretleri önemlidir.

•    Gün aşırı ziyaretler iyidir. Çünkü önceki bakıcılarından daha fazla ayrılığı tolere edebilirler.

Çocuklara Etkileri

•   Boşanmanın etkilerinden en çok/en az zarar görenler: ,   Çok duyarlıdırlar: Çünkü tamamıyla bakıcılarına bağımlıdırlar. Ebeveynlerinin ruhsal değişimlerini anlamazlar.

Az duyarlıdırlar: Çünkü ebeveynler arasındaki çelişkiye tanık oldukları zaman azdır. Ailenin ölümüne ilişkin bir acı yaşamazlar.

Çocuğun yaşamında  mümkün olduğu kadar tutarlı olmak hedeflenmelidir.  Mümkünse,  koruyucu olmayan (velayeti almayan) ebeveyn tarafından yapılan ziyaretler sık sık ve kısa süreli olmalıdır. İlk bakıcılarından bir gece veya daha fazla  ayrılıklar da  çocuk için stresli olur. Bu, çocuk büyüyünceye kadar ertelenmelidir. Çocuğun duygusal gelişimi için yaşamın ilk yılı büyük önem taşır. Bakıcıyla ilk bağ ileriki yaşamda yakın ilişkilerin oluşmasına da zemin hazırlar. Boşanmadan dolayı bağlanma sürecinin parçalanması/kırılmasının etkisi olabilir.